BIRINCI BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanimlar

Amaç

MADDE 1.- Bu Kanunun amaci; tarim ürünleri ticaretini kolaylastirmak, depolanmasi için yaygin bir sistem olusturmak, ürün sahiplerinin mallarinin emniyetini saglamak ve kalitesini korumak, ürünlerin sinif ve derecelerinin yetkili siniflandiricilar tarafindan saptanmasini saglamak, tarim ürünleri lisansli depo isleticilerinin kisiler arasinda ayrim yapmaksizin tarim ürünlerini kabul etmelerini temin etmek, ürünlerin mülkiyetini temsil eden ve finansmanini, satisini ve teslimini saglayan ürün senedi çikartmak ve standartlari belirlenmis tarim ürünlerinin ticaretini gelistirmek üzere, tarim ürünleri lisansli depoculuk sisteminin kurulus, isleyis ve denetimine iliskin usûl ve esaslari düzenlemektir.

MADDE 2.- Bu Kanun; tarim ürünlerinin standartlari belirlenerek emniyetli ve saglikli kosullarda depolanmasi ile ürün senetleri vasitasiyla ticaretinin kolaylastirilmasi amaçlariyla, lisansli depo isletmelerinin ve yetkili siniflandiricilarin kurulus, isleyis ve denetimine iliskin usûl ve esaslar ile lisansli depoculuk sistemine dair diger hususlari kapsamaktadir.

Tanimlar

MADDE 3.- Bu Kanunda geçen;

a) Bakanlik: Sanayi ve Ticaret Bakanligini,

b) Ilgili bakanlik: Tarim ve Köyisleri Bakanligi ile Dis Ticaret Müstesarliginin bagli oldugu Bakanligi,

c) Fon: Lisansli Depoculuk Tazmin Fonunu,

d) Tarim ürünleri: Depolanmaya uygun nitelikteki hububat, bakliyat, pamuk, tütün, findik, yagli tohumlar, bitkisel yaglar, seker gibi standardize edilebilen temel  ve islenmis tarim ürünlerini,

e) Lisansli depo: Bu Kanun kapsaminda tarim ürünlerinin saglikli kosullarda muhafaza ve ticarî amaçla depolanmasi hizmetlerini saglayan tesisleri,

f) Lisansli depo isletmesi veya lisansli depo isleticisi: Tarim ürünlerinin depolanmasiyla istigal eden ve bu Kanun kapsaminda geçerli bir lisans belgesine sahip anonim sirketi,

g) Lisansli depo teminati: Bakanlik tarafindan kabul edilen nakit, banka teminat mektubu, Devlet tahvili, hisse senedi, gayrimenkul rehni, sigorta teminati ve nakde çevrilebilir diger güvenceleri,

h) Lisans: Bakanlikça verilen faaliyet iznini gösterir belgeyi,

i) Ürün senedi: Ürünlerin mülkiyetini temsil ve rehnini temin eden, lisansli depo isleticisince nama veya emre düzenlenmis, teminat olarak verilebilen, ciro edilebilen veya edilemeyen ve bu Kanunda öngörülmeyen durumlarda Türk Ticaret Kanununda düzenlenen makbuz senedi hükümlerine tâbi olan kiymetli evraki,

j) Depolama hizmetleri: Lisansli depoya kabul edilen ürünlerin tartilmasi, bosaltilmasi, yüklenmesi, tasinmasi, nakliyesi, depolamaya ve sartlara uygun hale getirilmesi ve depolanmasi, ürün ambalajlarinin onarilmasi, ürünün depodan çikarilmasi gibi hizmetleri,

k) Mudî: Depolama hizmetleri için ürününü lisansli depoya teslim eden veya lisansli depo isletmesince düzenlenen ürün senedini mevzuata uygun olarak elinde bulunduran gerçek veya tüzel kisiyi,

l) Yetkili siniflandirici: Bu Kanun kapsaminda lisans almis olan ve tarim ürünlerini analiz eden, ürünün nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara uygun olarak siniflandiran ve bu durumu belgelendiren laboratuvarlari isleten gerçek ve tüzel kisileri, 

m) Borsa: Aralarindaki sözlesme çerçevesinde lisansli depo isletmesince düzenlenen ürün senetlerinin kota ettirildigi, alim satiminin yapildigi ve hareketlerinin kontrol ve takip edildigi ürün ihtisas borsasini veya Bakanliktan ürün senedi alim satimi konusunda izin alan ticaret borsasini,

Ifade eder.

IKINCI BÖLÜM

Kurulus, Teminat, Sigorta ve Lisansli Depo Isleticisi Olmasi Yasaklananlar

Kurulus

MADDE 4.- Tarim ürünleri lisansli depo isletmeleri, ekonomik ihtiyaç ve etkinlik sartlari göz önünde bulundurularak Bakanlikça verilecek izinle anonim sirket seklinde kurulur. Sirketin kurulusunda, birtrilyon liradan az olmamak üzere depolama kapasitesine göre Bakanlikça belirlenen tutarda ödenmis sermayeye sahip olunmasi ile ilgili yönetmelikte gösterilen belgelerin ibraz edilmesi kosullari da aranir. Bu sirketlerin anasözlesmeleri ve kurulus islemleri, bu Kanuna ve ilgili diger mevzuata uygun sekilde yapilmak zorundadir. Bakanlik, bu tür sirketlerin anasözlesmelerini matbu olarak da düzenleyebilir.

Sirketin pay senetleri nama yazili olarak düzenlenir. Sirket anasözlesmesinin, ortaklarinin ve ortaklik paylarinin degisikligi Bakanlik iznine tâbidir.

Kurulus izni alan sirkete ancak bu Kanunun öngördügü sartlari tasidiginin tespiti halinde faaliyet izni verilir. Sirket faaliyet izni almadan ürün kabul edemez, ürün senedi düzenleyemez.

Bu sekilde faaliyette bulunacak sirketlerin unvanlarinda "Tarim Ürünleri Lisansli Depoculuk" ibaresinin bulunmasi zorunludur.

Tarim ürünleri lisansli depo isletmesinin sube açmasi ve lisans kapsamini degistirmesi de Bakanligin iznine tâbidir.

Lisansli depo teminati

MADDE 5.- Bu Kanuna göre lisansli depo isletmek üzere lisans almak için müracaat edenler, depo kapasitesinin ürün rayiç bedelinin %15’inden az olmamak üzere Bakanlikça belirlenen tutarda lisansli depo teminati vermek zorundadir. Toplam teminat tutari içerisinde gayrimenkul rehni orani, yönetmelikle düzenlenir.

Bakanlik, lisansli depo teminat tutarlarini tamamlatmaya yetkilidir.

Sigorta

MADDE 6.- Lisansli depo isleticileri, lisans kosulu olarak isletme tesisleri ve lisansli depoculuk faaliyeti kapsaminda depoladigi ürünler için yönetmelikte belirlenen rizikolara karsi sigorta yaptirmak zorundadir. Depolanan ürün için düzenlenen sigorta poliçesinde, poliçe lehdari, hasarin meydana geldigi tarihteki mudîdir.

Lisansli bir depoda sigorta kapsamina giren bir hasar meydana gelmesi durumunda, lisansli depo isleticisi bu durumu ve muhtemel zarar miktarini derhal Bakanliga ve ilgili sigorta sirketine bildirir. Zarar hesabinda, ilgili ürünün hasar gördügü tarihte borsada olusan ortalama fiyat; borsa ortalama fiyati tespit edilemiyorsa Bakanlikça ilgili ürün için belirlenen yurt içi ve/veya yurt disi referans borsa veya borsalarda olusan ortalama fiyat esas alinir.

Lisansli depo isleticisi hukuken geçerli bir mazereti olmadikça hasarin tespitini takiben en geç bes is gününde istenen tüm belgeleri ilgili sigorta sirketine iletmek, sigorta sirketi de belgelerin ulasmasini takiben en geç on is gününde mudîye ödemek zorundadir.

Bu Kanun kapsaminda öngörülen sigorta sözlesmelerinin feshedilmesi sonucunu doguracak bir nedenin ortaya çikmasi durumunda, ilgili sigorta sirketi bunu derhal Bakanliga ve lisansli depo isletmesine bildirmekle yükümlüdür. Sigorta sözlesmesinin feshi, ancak söz konusu bildirimin Bakanliga ulastigi tarihten itibaren otuz günlük sürenin dolmasindan sonra hüküm ifade eder.

Hazine Müstesarligi, bu Kanun kapsaminda sigorta yapacak sigorta sirketlerinde aranilacak nitelikleri ve bu niteliklere uyan sigorta sirketlerini her yil nisan ayinda belirler ve Bakanliga bildirir.

Lisansli depo isleticisi olmasi yasaklananlar

MADDE 7.- Affa ugramis olsalar dahi, agir hapis veya bes yildan fazla hapis yahut zimmet, irtikâp, ihtilas, rüsvet, hirsizlik, sahtecilik, dolandiricilik, inanci kötüye kullanma, hileli iflas, kaçakçilik gibi yüz kizartici suçlar ile resmî ihale ve alim satimlara fesat karistirma suçlarindan dolayi hüküm giyenler ve bu Kanuna aykiri davranislardan dolayi agir hapis veya hapis cezasi alanlar lisansli depo isletemezler, bunlara ortak olamazlar, yönetici ve denetçi görevlerinde bulunamazlar.

Yukaridaki fikra kapsaminda hüküm giymemekle birlikte kendi istegi ve iradesi disinda depoculuk lisansi iptal edilenler de üç yil süreyle lisansli depo isletemezler, bunlara ortak olamazlar, yönetici ve denetçi görevlerinde bulunamazlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Lisans, Lisans Bedelleri ve Diger Ücretler

MADDE 8.- Lisansli depoculuk faaliyetinde bulunmak için Bakanliktan depoculuk lisansi alinmasi zorunludur. Bakanliktan lisans alinmadan lisansli depoculuk faaliyetinde bulunulamaz, lisansli depo veya lisansli depo isletmesi izlenimini verecek hiçbir isim, unvan, isaret ve benzerleri kullanilamaz.

Bir lisansli depo isletmesinde iki ya da daha fazla çesit ürünün depolanmasi için bir lisans düzenlenebilir. Lisansta hangi ürünlerin depolanabilecegi ve bunlarin azamî kapasiteleri gösterilir.

Bu lisans, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilân edilir.

Depoculuk lisansi devredilemez ve lisansli depo isletmesinin tüm subeleri ayni lisans kapsaminda çalisir.

Lisansli depo isletmesi ayni zamanda yetkili siniflandiricilik faaliyetinde de bulunmak isterse, yetkili siniflandirici lisansi depoculuk lisansindan ayri olarak düzenlenir.

Sirket unvaninin ve depolama kapasitesinin degistigi hallerde lisans degisikligi yapilmasi zorunludur.

Lisansin degistirilmesi ve yenilenmesi de lisans alinmasiyla ayni esas ve usûle tâbidir.

Depo isleticisine, faaliyet iznini gösterir lisans verilirken aranilacak belge ve bilgiler yönetmelikte gösterilir.

Lisans talebinin reddi

MADDE 9.- Bakanlik tarafindan yapilacak degerlendirme sonucunda; isletmenin ve deponun, ürünlerin depolanmasina uygun olmadigi veya gerekli sartlari tasimadigi, sirket ortaklarinin, yönetici ve denetçilerinin 7 nci maddede yer alan sartlara uymadigi veya güven ve ticarî itibari sarsici ya da lisans verilmesine engel geçerli bir sebebin varliginin tespiti hâllerinde depoculuk lisansi verilmesi veya lisansta degisiklik yapilmasi talepleri reddedilir.

Lisansin geri verilmesi

MADDE 10.- Lisansin Bakanlikça askiya alinmasi, iptal edilmesi veya lisans süresinin dolmasi durumunda lisans, Bakanliga geri verilir. Aski süresi içinde iptal edilmeyen lisans, depo isleticisine iade edilir. Bakanligin askiya alma, geri verme veya iptale iliskin islemleriyle ilgili kararlari Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilân ettirilir.

Lisans belgesinin zayi olmasi

MADDE 11.- Lisans belgesi zayi olan lisansli depo isleticisi gerekçeleriyle birlikte Bakanliga basvurur. Bu durumda Bakanlik, lisansli depo isleticisine verilmek üzere yeni bir lisans belgesi tanzim eder.

Yetkili siniflandirici lisansi

MADDE 12.- Lisansli depoya tevdi edilen tarim ürünleri, bu Kanun kapsaminda geçerli lisansa sahip yetkili siniflandiricilar tarafindan analiz edilir ve siniflandirilir.

Bu Kanun kapsaminda lisansli bir depo isletmesinde veya yetkili siniflandiricida çalisacak personelin, tarim ürünlerinin analizi, numune alinmasi, siniflandirilmasi ve uzmanlik isteyen diger isleri için Bakanlikça lisans alma sarti getirilebilir.

Bu madde uyarinca verilen lisanslar, mevzuata aykiri olarak kullanildiklarinin tespiti hâlinde yönetmelikte belirlenen esas ve usûllere göre Bakanlikça askiya alinabilir veya iptal edilebilir.

Yetkili siniflandiricilarin lisans almasina, isleyisine ve denetimine iliskin usûl ve esaslar ile buralarda çalistirilacak personelin haiz olacagi sartlar yönetmelikle düzenlenir.

Lisansin geçerlilik süresi ve uzatilmasi

MADDE 13.- Bu Kanun uyarinca verilen lisanslar iki yillik süre için geçerlidir. Süre bitiminde ilgili mevzuatta ve lisansta belirtilen kurallara uygun olarak ayni süre ile Bakanlikça lisanslarin geçerlilik süresi uzatilir.

Lisans bedelleri ve diger ücretler

MADDE 14.- Bu Kanun kapsaminda verilen, süresi uzatilan, degistirilen veya yeniden verilen her türlü lisansa iliskin bedeller, Bakanlikça genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere pesin olarak tahsil edilir.

Lisans bedelleri her yil 1 ocak tarihinden geçerli olmak üzere Bakanlikça belirlenir. Lisans bedelleri belirlenirken depolama kapasitesi dikkate alinir.

Bakanlik, bu Kanun kapsaminda yapacagi veya yaptiracagi denetimler ile verilen hizmetlere iliskin ücret ve masraflarin tamaminin veya bir kisminin ilgililerce karsilanmasini talep edebilir. Bu durumda ilgililer ücret ve masraflari en geç on is günü içinde öder.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Ürün Senetleri

Ürün senedinin düzenlenmesi

MADDE 15.- Bir ürünün lisansli depo isletmesine teslim ve kabul edilmesi halinde, söz konusu ürün için ürün senedi düzenlenir. Teslimat sirasinda ürün senedi disinda düzenlenen tartim makbuzu ve delil niteligini haiz benzer belgeler de ürünün mülkiyetinin ispatinda kullanilabilir. Ürün senedi veya delil niteligini haiz diger belgeler; ürünün ayni miktar, cins, sinif ve kalitede mudîye geri verilmesini garanti eder ve bu teslim satis degil vedia anlamindadir.

Bu Kanun hükümlerine tâbi olarak düzenlenen ürün senedi ve benzer belgeler, 2499 sayili Sermaye Piyasasi Kanunu uyarinca düzenlenen vadeli islem ve opsiyon sözlesmeleri gibi degerlendirilmez.

Ürün senedinin içerigi, sekli ve muhafazasina iliskin hususlar yönetmelikte düzenlenir.

Basili ürün senetleri hükmünde olmak üzere elektronik ortamda da ürün senetleri olusturulabilir. Elektronik ürün senetlerinin düzenlenmesine, muhafazasina, güvenligine, bu hizmetleri yürütecek kuruluslarin lisans almalarina, faaliyetlerine, denetimlerine ve diger hususlara iliskin usûl ve esaslar, ilgili mevzuat hükümleri sakli kalmak kaydiyla yönetmelikle düzenlenir.

Ürün senetlerini imzalamaya yetkili kisi

MADDE 16.- Lisansli depo isleticileri, ürün senetlerini imzalamaya yetkili kisi ya da kisilerin isimleri ile orijinal imzalarini ticaret sicilinde tescil ve ilân ettirir. Imzaya yetkili kisilerde herhangi bir degisiklik oldugu takdirde de ayni usûl izlenir. Ürün senedinin mevzuata uygun olarak düzenlenmesinden lisansli depo isleticisi sorumludur.

Ürün senetlerinin kaybolmasi, zarar görmesi ve haczi

MADDE 17.- Bu Kanun kapsaminda düzenlenmis ve iptal edilmemis ürün senedinin temsil ettigi tarim ürününün tümü veya bir bölümü için baska bir ürün senedi düzenlenemez.

Ürün senedinin kaybolmasi veya zarar görmesi halinde ürün senedi sahibi, mülkiyetin tespiti için Türk Ticaret Kanununun makbuz senedinin kaybolmasina iliskin hükümleri çerçevesinde bir karar almak üzere mahkemeye basvurur. Mahkeme kararina istinaden lisansli depo isleticisi yeni bir ürün senedi düzenler.

Bu Kanun çerçevesinde ürün senedine baglanmis tarim ürünlerinin haczi, ancak ürün senedinin haczi suretiyle yapilir.

BESINCI BÖLÜM

Lisansli Depo Isleticisinin Hak ve Yükümlülükleri, Ürünün Teslimi,

Borsa ile Sözlesme Yükümlülügü,

Kayit ve Defterler ile Ücret Tarifesi

Lisansli depo isleticisinin hak ve yükümlülükleri

MADDE 18.- Lisansli depo isleticisinin haklari sunlardir:

a) Depolama hizmetleri karsiliginda Bakanlikça onayli ücret tarifesi çerçevesinde ücret talep etmek.

b) Ücreti ödenmemisse depolanmis ürün üzerinde hapis hakkini kullanmak.

c) Kanunda belirtilen durumlarda ürünlerin depolamasini reddetmek.

d) Bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen diger haklari kullanmak.

Lisansli depo isleticisinin yükümlülükleri sunlardir:

a) Lisans sartlarinin korunmasi ve sürdürülmesi için gerekli tedbirleri almak ve bu sartlarin kaybolmasi hâlinde durumu derhal Bakanliga bildirmek.

b) Lisansli depoya ürünlerin kabulünde, diger ürünlerle karistirilarak veya ayri depolanmasinda, sartlara uygun hale getirilmesinde, nakliyesinde, tesliminde ve diger hizmetlerinde itinali davranmak, ayni kosullarda kisiler arasinda ayrim yapmamak ve ürünün korunmasinda gerekli her türlü tedbiri almak.

c) Ilgili mevzuatta aksine bir hüküm olmadikça teslim alinan ürün karsiliginda ürün senedini ve diger belgeleri düzenlemek.

d) Mudînin talebi üzerine ürünü teslim ve ürün senedini iptal etmek.

e) Borsaya ürün senetleriyle ilgili bilgi akisini düzenli olarak saglamak, borsanin talebi hâlinde inceleme ve kontrolüne izin vermek, gerektiginde kendi kayitlarini borsa kayitlariyla teyit etmek.

f) Ücret tarifesine uygun davranmak ve mudîler arasinda ayrim yapmamak.

g) Kanunlarda ve yönetmeliklerde öngörülen kayit ve defterleri tutmak.

h) Dogrudan Bakanlikça veya denetim sirasinda istenecek bilgi, belge ve raporlari vermek, Bakanlikça bu Kanun çerçevesinde verilen diger görevleri ve talimatlari yerine getirmek.

i) Bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen diger hükümlere uymak.

Lisansli depo ücret tarifesi

MADDE 19.- Lisansli depo isleticisi, lisansli depoya kabul edilen ürünlerin depolanmasi hizmetlerine iliskin olarak önceden belirlenmis ve bilinen lisansli depo ücret tarifesi çerçevesinde ücret talep edebilir. Ücret tarifesinde depolama hizmetinin kapsaminda hangi hizmetlerin yer aldigi ve bunlarin ücretleri açikça belirtilir.

Ücret tarifesi ve tarifedeki degisiklikler, lisans sarti olarak Bakanlikça onaylandiktan sonra ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayimlandigi tarihte yürürlüge girer.

Ürünlerin karistirilmasi, prim ve indirim tarifesi

MADDE 20.- Lisansli depo isleticisi; tarim ürünlerini, ayni bitki türü, ürünün sinif ve derecesinden diger tarim ürünleri ile karistirabilir. Bu durumda ürünün mudîye tesliminde ortaya çikabilecek küçük kalite farkliliklari prim ve indirim tarifesine göre tazmin edilir. Prim ve indirim tarifesi ve bu tarifede yapilacak degisiklikler lisansli depo isletmesince hazirlanir ve borsanin görüsü alinarak Bakanlikça onaylanir.

 Teslim yükümlülügü, yeri, zamani ve hapis hakki

MADDE 21.- Lisansli depo isleticisi, mudînin talebi üzerine, hukuken geçerli bir mazereti olmadikça gecikmeksizin ürünü teslim eder. Ürünün tesliminde bu ürüne ait ürün senedini geri alir ve iptal eder. Mudî kismî teslimat talebinde bulunursa, mevcut ürün senedi iptal edilerek teslim edilmeyen kisim için yeni bir ürün senedi düzenlenir.

Ancak lisansli depo isleticisi, lisansli deposundaki tarim ürünleri üzerinde, bu ürünleri kabul etme, depolama ve teslim de dahil olmak üzere gerçeklestirdigi hizmetlerden dogan alacaklari karsiliginda hapis hakkina sahiptir.

Ürünler, depolandiklari lisansli depolardan teslim edilir. Ancak, ürününün teslim edilenden baska bir lisansli depodan teslim alinmasina yönelik mudî talepleri, yönetmelikte belirtilen usûl ve esaslar çerçevesinde karsilanabilir.

Ürün depodan geri alinmamissa, ilgili yönetmelikte gösterilen azamî depolama süresi dolmadan en az otuz gün öncesinden lisansli depo isleticisi mudîye mudînin eline geçecek sekilde yazili olarak haber verir. Bu süre sonunda da geri alinmayan ürünün bir kismi veya tamami, ürünün niteligine ve piyasa kosullarina uygun olarak lisansli depo isleticisince satilabilir. Bu durumda lisansli depo isletmesi ücretler ve masraflari düserek geri kalan tutari yedi is günü içerisinde ilgiliye öder.

Borsa ile sözlesme yükümlülügü

MADDE 22.- Ürün senetlerinin güven içinde ticaretinin ve takibinin yapilabilmesini teminen lisansli depo isletmesi ile borsa arasinda sözlesme yapilir. Sözlesmede; ürün senetlerinin borsaya kota ettirilmesi, hareketlerinin kontrol ve takibi, teyidi, iptali, bilgi akisinin düzenli olarak saglanmasi, lisansli depodaki ürünlerin gerektiginde borsaca incelenmesi ve kontrolü ile aralarindaki bilgi iletisim sistemi ve diger hususlar düzenlenir.

Sözlesme ve sözlesmede yapilacak degisiklikler ancak Bakanlik onayindan sonra geçerli olur.

Kayitlar ve defterler

MADDE 23.- Her lisansli depo isleticisi, tam ve dogru olarak lisansli depoya giren ve çikan tüm ürünlerin kayitlarini, ürün senetlerine iliskin noterden tasdikli bir ürün senedi defterini ve kanunen tutmakla yükümlü oldugu diger defterleri tutmak zorundadir.

Bakanlik, lisansli depo isletmelerini is yili bitimini takiben üç ay içinde bagimsiz denetimden geçmis malî tablolarini sunmakla yükümlü kilabilir.

Elektronik ortamda tutulanlar da dahil defterler, sigorta poliçeleri, iptal edilen ürün senetleri, depolama kayitlari ve diger tüm kayit ve belgeler lisansli depo isleticisi tarafindan on yil müddetle saklanir.

ALTINCI BÖLÜM

Lisansli Depoculuk Tazmin Fonu ve Zarar Görenlerin Müracaat Hakki

Lisansli Depoculuk Tazmin Fonu

MADDE 24.- Lisansli depo isleticisinin, bu Kanunda ve mudîler ile yapacagi sözlesmede öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayi ortaya çikan zararlarin tazmin edilebilmesi amaciyla, tüzel kisiligi haiz Lisansli Depoculuk Tazmin Fonu kurulur.

Fon yönetimi; lisansli depoculukla ilgili birimden Bakanligi temsilen iki, lisansli depolari, borsalari ve üreticileri temsilen birer olmak üzere toplam bes kisiden olusur. Ayni sayida da yedek üye belirlenir. Borsalarin temsilcisi, bunlarin yönetim kurulu üyeleri arasindan Türkiye Odalar ve Borsalar Birligi tarafindan, lisansli depo temsilcisi kendi aralarindan oy çoklugu ile, üreticileri temsilen bir üye ise Tarim ve Köyisleri Bakanligi tarafindan atanir. Yönetim kurulu üyelik süresi iki yildir. Üyeler yeniden seçilebilirler.

Fonun gelirleri sunlardir:

a) Lisansli depo isletmesinin, her yil lisansli depoculuk hizmetleri karsiliginda o takvim yili tahsil ettigi ücretlerin binde besi.

b) Borsalarda islem gören ürün senedi alim satimindan tahsil edilecek borsa tescil ücretlerinin yüzde onu.

 c) Borsalarda islem gören ürün senedi alim satim bedelinin binde yarimi.

d) Tahsilat ve faiz gelirleri.

e) Bagis, yardim ve diger gelirler.

Fonun giderleri sunlardir:

a) Mudîlerin zararlarina iliskin ödemeler.

b) Bu Kanunun uygulanmasi ve lisansli depoculugun gelistirilmesi için ihtiyaç duyulan faaliyet, egitim ve denetime iliskin giderler.

c) Bu Kanunda verilen görevleri yerine getirebilmek ve bunlarla sinirli kalmak kaydiyla ihtiyaç duyulan Fon carî ve yönetim giderleri.

Fon yönetim kurulu üyelerine aylik brüt asgarî ücret tutari kadar aylik ücret ödenir.

Fonun kurulusunu takiben içinde bulunulan veya takip eden malî yilin genel bütçesinden bir defaya mahsus olmak üzere, Fon bütçesine ikitrilyon lira tutarinda ödenek aktarilir. Fon yönetimi, Fon kaynaklarinin yeterliligi konusunda yapacagi degerlendirme sonucuna göre gerekçeleriyle birlikte Fon gelirlerinin oranlarinin degistirilmesi için Bakanliga basvurabilir. Bakanlik, bu basvuruyu uygun görürse Bakanlar Kuruluna oranlarin degistirilmesi teklifinde bulunur. Bakanlar Kurulu (a), (b) ve (c) bentlerinde gösterilen Fon gelirleri oranlarini sifira kadar indirmeye veya bir katina kadar artirmaya yetkilidir.

Bu Kanun kapsaminda alinacak teminatlar, Fon adina ve lehine düzenlenir. Bu teminatlarin muhafazasi, Kanunda öngörüldügü sekilde nakde çevrilmesi ve zarar görene ödenmesi, yasal takibinin yapilmasi, ilgililer hakkinda dava açilmasi, tahsili, yeterliligi, depoculuk lisansinin iptali durumunda lisansli depo isletmesinin yerine getirmesi gereken bir tazmin veya yükümlülügünün bulunmadiginin tespiti sonrasi teminatin iadesi ve bunlarin Bakanliga bildirilmesi, teminatla ilgili diger hususlar ve tasarruflar Fon yönetimince yerine getirilir.

Fonun gelirleri genel bütçeye veya diger fonlara aktarilamaz, amaci disinda kullanilamaz.

Fonun çalisma usûl ve esaslari ile Fonla ilgili diger hususlar yönetmelikle düzenlenir.

Zarar görenlerin  müracaat hakki

MADDE 25.- Zarar, sigorta kapsaminda ödenemezse ve lisansli depo isleticisinin bu Kanunda öngörülen yükümlülüklerinin herhangi bir nedenle yerine getirilmemesinden dolayi ortaya çikmissa; asagida gösterilen usûle göre gerekli müracaatlar yapilir ve zarar tazmin edilir :

a) Zarar görenler, noter araciligiyla veya taahhütlü mektupla ya da lisansli depo isleticisiyle mudî tarafindan imzali durumu gösterir bir tutanakla, zararin tazmini için lisansli depo isletmesine basvurur.

b) Basvurunun tebliginden  itibaren yedi is günü içinde zararin tazmin edilmemesi ya da sulh yoluyla çözülmemesi halinde, durum belgeleriyle birlikte zarar gören tarafindan Bakanliga ve borsaya intikal ettirilir.

c) Borsa, kendisine basvuruyu takiben en geç yedi is gününde bir ön inceleme ile taraflarin sulh imkânini arastirir ve sonucundan Bakanligi haberdar eder.

d) Sulh mümkün olmamissa veya gerekli görülmesi durumunda Bakanlik, görevlendirdigi denetim elemanlari ile Bakanligin talebi üzerine borsaca görevlendirilen en az iki bilirkisiden olusan heyete gerekli incelemeyi yaptirir. Heyet, Bakanlik denetim elemanlarinin koordinasyonunda çalismalarini en geç yirmi gün içinde tamamlayarak rapora baglar. Gerekçeli talep üzerine bu süre, Bakanlikça on gün daha uzatilabilir. Bakanlik denetim elemanlari, ayrica ilgililerin cezaî sorumluluguna iliskin tespit ve incelemeleri de yürütür.

e) Raporda, lisansli depo isletmesi tarafindan ödenmesi gereken bir zarar veya yükümlülük tespiti yapilmissa, Bakanlikça isletmeye gerekli tebligat yapilir ve tebligat tarihinden itibaren yedi is gününde zararin ilgiliye ödenmesi ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi istenir.

f) Belirtilen yükümlülügün yerine getirilmediginin anlasilmasi üzerine, durum belgeleriyle birlikte Fona intikal ettirilir. Fon, gecikmeksizin lisansli depo isletmesinin nakit teminatini çözerek  mudîye öder.  Bu teminat, zararin tazminine yetmedigi takdirde, kalan kisim Fondan ödenir. Fondan yapilan ödeme, lisansli depo isletmesince Fon tarafindan belirlenen sürede yatirilmazsa, teminat olarak verilen ipotekler Fon tarafindan nakde çevrilerek Fona gelir kaydedilir. Fon, islemlerin sonucunu ve teminatin durumunu Bakanliga bildirir.

g) Lisansli depo isleticisi veya mudî, yapilan isleme karsi borsaya basvurarak sorunun hakem heyeti tarafindan karara baglanmasini talep edebilir. Bu durumda borsa öncelikle yine taraflarin sulh imkânini arastirir, sulh mümkün olmazsa konuyu incelemesi için hakem heyetini görevlendirir.

h) Hakem heyeti, görevlendirilmesinden sonra azamî üç ay içinde incelemesini bitirerek kararini Bakanliga bildirir. Hakem heyetinin nihaî karari Fon yönetimince yerine getirilir.

Fon, ödedigi tutarin ilgililerden tahsili için dava açma da dahil olmak üzere yasal takibat yapar.

Taraflarin yargiya müracaat haklari saklidir.

YEDINCI BÖLÜM

Bakanligin Görev ve Yetkileri,

Idarî Tedbirler ve Denetim

Bakanligin görev ve yetkileri

MADDE 26.- Bakanlik;

a) Bu Kanun çerçevesinde lisansli depoculuk, yetkili siniflandiricilik ve diger hususlarda faaliyet gösterecek ilgililere lisans vermeye, mevzuatin öngördügü durumlarda bu lisanslari askiya almaya veya iptal etmeye, lisans sahiplerinin görev ve sorumluluklarini belirlemeye, bunlari siniflandirmaya, tüm islem ve hesaplarini, varliklarini denetlemeye veya denetletmeye,

b) Bu Kanuna aykirilik durumunda; mudîlerin çikarlarinin korunmasi, islem ve faaliyetlerin güven ve istikrar içinde sürdürülebilmesini teminen gerekli her türlü idarî tedbirleri almaya ve tasarruflarda bulunmaya,

c) Bu Kanunun uygulanmasi ve lisansli depoculugun gelistirilmesi için ihtiyaç duyulan komisyonlar ve çalisma gruplari olusturmaya,

d) Bu Kanun kapsaminda öngörülen diger is ve islemleri yerine getirmeye,

Görevli ve yetkilidir.

Bakanligin idarî tedbir ve tasarruflari

MADDE 27.- Bakanlik, lisansli depo isleticisinin;

a) Bakanligin uyari ve idarî tedbirlerine ragmen verilen sürede, basta lisans kosullari olmak üzere bu Kanuna ve ilgili yönetmeliklere aykiri ya da eksik hususlari gidermemesi,

b) Iflas etmesi, tasfiye karari almasi veya tasfiye sürecine girmesi,

c) Lisansli depoculuk faaliyetini durdurmasi, lisansinin askiya alinmasini ya da iptalini talep etmesi,

d) Yapilan denetimler sonucunda lisansli depo isletme yeterliligini kaybettiginin veya Kanun geregince cezaî sorumlulugunu gerektiren hususlarin saptanmasi,

e) Lisansli depoya teslim edilmeyen ürün için veya teslim edilen ürün miktarinin üzerinde veya altinda ürün senedi düzenlemesi, ürün senedini iptal etmeden bu senedin temsil ettigi ürünün depodan çikisina izin vermesi veya mudînin izni olmaksizin söz konusu ürünü depodan çikarma, satma, rehnetme gibi tasarruflarda bulunmasi ve bunu stok kayitlarinda göstermemesi,

f) Menfaat temin etmek üzere ürün senedinin temsil ettigi miktar ve kalitenin altinda ürün teslim etmesi, teslim alinan ürünün kalite özelliklerini ve standardini ürün senedinde farkli göstermesi,

g) Mudînin talebine ragmen ürünü teslim etmemesi,

h) Sagligi olumsuz etkileyecek düzeyde tarimsal ilaçlar ile kir ve benzeri maddelere maruz kalmis tarim ürünlerini bilerek depoya kabul etmesi ve bunlari depodaki diger ürünlerle karistirmasi,

i) Kanun veya ilgili yönetmelik hükümlerine aykiri davranmasi,

Durumlarinda; mudîlerin çikarlarinin korunmasini, lisansli depoculuk, siniflandirma ve bu Kanunda öngörülen diger islem ve faaliyetlerin güven ve istikrar içinde sürdürülebilmesini teminen fiilin önem ve mahiyetine göre ilgililere uyarida bulunmaya, talimat vermeye, faaliyetlerinin bir veya birkaçini geçici olarak durdurmaya, lisansi askiya almaya, lisansi iptal etmeye, isin mahiyet ve aciliyetini gözeterek isletmenin mevcut yönetimini feshe ve yerine en fazla bir yila kadar görev yapmak üzere geçici yönetim kurulu atamaya ya da yetkili mahkemeye basvurarak kayyim atanmasi talebinde bulunmaya, isletmenin ve ortaklarinin mal varliklarina, hak ve alacaklarina tedbir veya el konulmasi, tasarruf yetkisinin kismen veya tamamen kaldirilmasi, zapt edilmesi, bunlarin bir tevdi mahalline yatirilmasi için yetkili sulh ceza mahkemesine basvurmaya, tasfiye etmeye ve diger her türlü idarî tedbir ve tasarruflarda bulunmaya yetkilidir.

Bakanlik, yaptigi bir tespit veya denetim sonucunda mevzuata aykiriligi belirlemesi durumunda fiilin önem ve mahiyetine göre yukaridaki tedbir ve tasarruflardan bir veya birkaçini uygulamaya koyabilir ve yasal takip gerektiren durumlari derhal ilgili mercilere bildirir.

Uyari veya talimat verilmesi durumlarinda verilen süre içinde gerekli önlemleri almayan ya da eksiklikleri gidermeyen isletmelerin faaliyetlerinin bir veya birkaçi durdurulabilir ya da azamî bir yila kadar lisansi askiya alinabilir. Aykirilik ve eksikliklerin bu sürenin sonunda da giderilmemesi halinde lisans iptal edilir.

Lisansli depo isletmesinin; faaliyetlerini durdurma, tasfiye karari almasi veya lisans kosullarindan bir veya birkaçini yerine getirememesi ya da iflasi durumunda, depo isleticisi derhâl mudîlere bir ihtar göndererek durumu bildirir ve mudîlerin sözlesmeleri geregi ödemesi gereken normal depo hizmeti ücretinin tahsilinden sonra ürünleri mudîye teslim eder. Bildirimin yapildigi tarihten itibaren otuz günlük süre geçmeden depolama hizmetlerine son verilemez.

 Lisansin askiya alinmasi, iptali veya lisansli depo isletmesine el konulmasi hallerinde, deponun faaliyet göstermesi

MADDE 28.- Lisansli depo isletmesinin bir veya birkaç faaliyetinin geçici olarak durdurulmasi ya da lisansinin askiya alinmasi durumlarinda, lisansli depo isletmesi faaliyetlerini sürdürür, ancak depolamak üzere yeni ürün kabul edemez. Bu durumlarda mudîlerin çikarlarinin korunmasi amaciyla Bakanlik, lisansli depo isleticisinin islem ve faaliyetlerine nezaret edebilir veya ihtiyaç görürse geçici yönetim kurulu atayabilir ya da kayyim atanmasi için mahkemeye basvurabilir.

Dogrudan lisansli depo isletmesinin yönetimine ve varliklarina el konulmasini gerektiren durumlarda ya da lisansin iptali halinde, lisansli depo isletmesine geçici yönetim kurulu veya mahkeme marifetiyle kayyim atanir ve mudîlerin çikarlari öncelikle korunur.

Denetim

MADDE 29.- Fon, lisansli depo isletmeleri, yetkili siniflandiricilar ile bu Kanun kapsaminda lisans alan diger ilgililer Bakanligin gözetim ve denetimine tâbidir. Bakanlik, bunlarin tüm varlik ve islemlerini, depolardaki ürünlerini, defterlerini, kayitlarini, belgelerini, hesaplarini, denetim elemanlari araciligiyla denetler veya denetim kuruluslarina denetlettirir. Bakanlik ihtiyaca göre denetimlerde yardimci olmak üzere teknik personel de görevlendirebilir, ilgili bakanlik ve kuruluslarin denetime katilmalarini veya yardimci olmalarini talep edebilir.

Bunlarin yönetici ve personeli; denetim amaciyla Bakanlikça görevlendirilenlerin isletme ve tesislere girmesine engel olmamaya, para, mal ve para hükmündeki kâgitlari, ürünleri, kiymetli evraki, kayit ve defterleri gizli de olsa göstermeye, incelenmesine yardimci olmaya, istenilen bilgileri eksiksiz ve gerçege uygun olarak vermeye ve diger her türlü yardimi ve kolayligi göstermeye mecburdur. Bunlar denetim sonucunda Bakanlikça verilecek talimata uymak zorundadirlar.

Bakanlik, denetim kuruluslarinin nitelik, çalisma usûl ve esaslarini bir yönetmelikle belirler.

Denetim kurulu üyesi atanmasi

MADDE 30.- Kamu menfaatinin korunmasi, denetim ve hizmetlerde süreklilik, seffaflik, etkinlik ve Bakanliga önemli durumlarda hizli bilgi akisinin saglanmasi amaçlariyla, Bakanlik tarafindan gerekli görüldügünde, en az dört yillik örgün ögretim veren üniversitelerin hukuk, iktisadi ve idari bilimler, siyasal bilgiler ve mühendislik fakülteleri mezunlarindan olan ilgili birim personeli  arasindan lisansli depo isletmesinin denetim kuruluna bir üye atanabilir.

Denetim kurulunda bulundurulacak Bakanlik temsilcisi hakkinda Türk Ticaret Kanununun 275 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fikralari hükümleri uygulanir.

Bakanliklar arasi isbirligi ve kuruluslarin yardim zorunlulugu

MADDE 31.- Ilgili bakanliklar, bu Kanunun uygulanmasi bakimindan ihtiyaç duyulan hususlarda, sorunlarin çözüm ve görevlerin ifasinda kendi görev ve yetkileri çerçevesinde gerekli katilim, isbirligi ve katkiyi yapar. Kamu kuruluslari ile özel kuruluslar Bakanligin daveti üzerine çalismalara ve uygulamalara katilir, gerekli destek ve yardimlari öncelikle saglarlar.

SEKIZINCI BÖLÜM

Yasaklar, Hukukî ve Cezaî Sorumluluk

Lisansli depo isleticisinin ayrim yapma yasagi

MADDE 32.- Depo kapasitesinin dolu olmasi, teslim edilmek istenen veya depolanmis bir ürünün lisansli depodaki diger ürünleri ve sagligi olumsuz etkileyecek bir nitelik tasimasi ya da depolanmaya elverissiz olmasi durumlari disinda, lisansli depo isletmesi ürünün depolanmak üzere kabulünde, depolama hizmetlerinden ve lisansli depo isletmesi imkânlarindan yararlanilmasinda kisiler arasinda ayrim yapamaz.

Yasak faaliyetler

MADDE 33.- Lisansli depo isletmeleri, bu Kanunda ve mudî tarafindan izin verilmedikçe kendilerine tevdi olunan baskalarina ait ürünler üzerinde hiçbir sekilde alim, satim, rehin gibi tasarruflarda bulunamaz, ürünlerin niteliklerini degistirecek herhangi bir islem yapamazlar.

Hukukî ve cezaî sorumluluk

MADDE 34.- Fon, lisansli depo isletmeleri, yetkili siniflandiricilar ve bu Kanun kapsaminda lisans alan diger ilgililerin malikleri, yöneticileri, denetçileri ve personeli kendi kusurlarindan ileri gelen zararlardan dolayi Fon, lisansli depo isletmeleri, yetkili siniflandiricilar ve bu Kanun kapsaminda lisans alan diger ilgililerle birlikte sorumludur.

Fon, lisansli depo isletmeleri ve yetkili siniflandiricilarin yöneticileri, denetçileri ve personeli ile bu Kanun kapsaminda lisans alan diger ilgililer; bunlarin islem ve faaliyetlerine, ürün ve ürün senetlerine, para ve mallarina, evrak, rapor, hesap, kayit ve defterlerine ve diger baska belgelere iliskin isledikleri suçlardan dolayi Devlet memurlari gibi  ceza görürler. Bunlar tarafindan düzenlenen evraklar, Türk Ceza Kanununun tatbiki bakimindan resmî evrak olarak kabul edilir.

Ayrica asagidaki fiil ve hareketlere iliskin daha agir bir ceza hükmü öngörülmemisse;

a) 23 üncü maddede belirtilen ve tutmakla yükümlü olunan kayit ve defterleri hiç veya dogru ve düzgün sekilde tutmayan ya da noter tasdikini yaptirmayan veya defter ve belgelerin saklama süresine uymayan lisansli depo isletmesi yöneticileri hakkinda Türk Ticaret Kanununun 67 nci maddesinde öngörülen cezalar tatbik olunur. 

b) Lisansli depoculuk ücret tarifesinde belirlenenin üzerinde ücret talep ve tahsil eden,    35 inci madde hükmüne aykiri hareket eden, ürün senedinin ilgili yönetmeliginde düzenlenen içerik, sekil ve muhafaza sartlarina uymayan lisansli depo isletmesinin yönetici ve personeli ile diger ilgilileri hakkinda ikiyüzelli günden besyüz güne kadar adlî para cezasina hükmolunur.

c) 17 nci maddenin birinci fikrasi, 21 inci maddenin birinci fikrasi, 27 nci maddenin birinci fikrasinin (a) bendi ve son fikrasi, 32 nci madde hükümlerine aykiri hareket eden lisansli depo yönetici ve personeli hakkinda üç aydan bir yila kadar hapis cezasi ve ikiyüzelli günden ikibinbesyüz güne kadar adlî para cezasina hükmolunur.

d) Kasitli olarak hatali numune alan veya alinan numuneyi kasitli olarak tahrip eden veya ürünü temsil etme niteligini bozan veya bu Kanun kapsaminda depolanan veya depolanacak olan herhangi bir tarim ürününü  kasten gerçege aykiri sekilde tartan, derecelendiren, siniflandiran ya da hukuken geçerli bir mazereti olmadikça lisansli depo isletmesi ile borsa arasinda imzalanan ve Bakanlikça onaylanan sözlesmeye uygun hareket etmeyen, 27 nci maddenin birinci fikrasinin (f) ve (h) bentleri, 28 inci maddenin birinci fikrasi, 29 uncu maddenin ikinci fikrasi hükümlerine aykiri hareket eden kisi hakkinda fiilin önem ve mahiyetine göre alti aydan iki yila kadar agir hapis cezasi ile bin günden dörtbin güne kadar adlî para cezasina hükmolunur.

e) Bu Kanuna uygun olarak verilen bir lisansi, tahrif, taklit veya yanlis olarak temsil eden, üzerinde degisiklik veya sahtecilik yapan ya da Kanunen yetkisi olmaksizin lisans veya ürün senedini kredi veya herhangi bir sekilde menfaat temini amaciyla düzenleyen veya kullanan, kendine menfaat saglamak amaciyla depolama hizmetlerini Kanuna uygun olarak yerine getirmeyen, 8 inci maddenin birinci fikrasi, 27 nci maddenin birinci fikrasinin (e) bendi ve 33 üncü madde hükümlerine aykiri davranan kisiler hakkinda  fiilin önem ve mahiyetine göre iki yildan bes yila kadar agir hapis cezasi ile ikibinbesyüz günden yirmibesbin güne kadar adlî para cezasina hükmolunur.

Bu madde kapsaminda islenen fiillerin neticesinde olusan zararlarin herhangi bir sekilde tazmin edilmemis olmasi halinde mahkemece ödettirilmesine re’sen hükmolunur.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çesitli Hükümler

Teshir

MADDE 35.- Depoculuk lisansi, yetkili siniflandiricilik lisansi, lisansli depo ücret tarifesi, prim ve indirim tarifesi, çalisma zamani çizelgesi ile Bakanlikça uygun görülen diger belgelerin kolayca görünebilecek bir yere veya yerlere asilmasi zorunludur.

Ilgililer yukarida belirtilen ve asilmasi zorunlu olan belge ve tarifelere uygun davranmak ve bunlarin uygulanmasinda kisiler arasinda ayrim yapmamak zorundadir.

Tarim ürünlerinin siniflandirilmasi

MADDE 36.- Lisansli depo isleticisi, ilgili mevzuatina uygun olarak tartimi yapilmis, sinif ve standardi belirlenmis ürünleri lisansli depoya kabul ve teslim eder. Tartim, analiz, sinif veya standarda iliskin bir itiraz olursa, itiraz sonucu yeniden belirlenen degerlere göre hareket edilir.

Yetkili siniflandiricilar tarafindan sinif ve standardi belirlenen tarim ürünleri, ayni amaçla baskaca bir zorunlu kontrole tâbi tutulmaz.

Ayri depolama, ambalajli ürünler

MADDE 37.- Mudîlerin ürünlerinin ayri depolanmasi konusunda talebi olmasi ve bunun kabul edilmesi halinde, ilgili yönetmeliginde gösterildigi sekilde lisansli depo isleticisi bu ürünü diger ürünlerden ayri olarak depolar ve ayni ürünü teslim eder. Ambalajli teslim alinan ürünler de düzenli ve kolayca erisilebilecek sekilde depolanir.

Yönetmelikler

MADDE 38.- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler ile Kanunun uygulanmasina iliskin yönetmelikler, ilgili bakanliklarin görüsü alinmak kaydiyla Bakanlik tarafindan hazirlanarak yürürlüge konulur.

Uygulanacak hükümler

MADDE 39.- Bu Kanunda açiklik bulunmayan hallerde, 2699 sayili Umumî Magazalar Kanununun, 6762 sayili Türk Ticaret Kanununun ve 818 sayili Borçlar Kanununun ilgili hükümleri uygulanir.

ONUNCU BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

GEÇICI MADDE 1.- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, bu Kanunun yürürlüge girmesinden itibaren en geç alti ay içerisinde çikarilir.

GEÇICI MADDE 2.- 2699 sayili Umumî Magazalar Kanunu kapsaminda umumî magazacilik yapmak üzere izin ve yetki alan kuruluslardan bu Kanun kapsamindaki tarim ürünlerinin depolanmasi hizmetleriyle istigal edenler, bu Kanunun yürürlüge girmesinden itibaren en geç bes yil içinde bu Kanun hükümlerine intibak etmedikleri takdirde bunlara verilen izin yeni bir karara gerek kalmaksizin iptal edilmis sayilir.

Yürürlük

MADDE 40.- Bu Kanunun 34 üncü maddesinin üçüncü fikrasi 1 Nisan 2005 tarihinde, diger hükümleri yayimi tarihinde yürürlüge girer.

Yürütme

MADDE 41.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.